त्वचेचे वृद्धत्व ——त्वचेची काळजी

वाढत्या वयानुसार इस्ट्रोजेन, टेस्टोस्टेरॉन, डीहायड्रोएपिएन्ड्रोस्टेरॉन सल्फेट आणि ग्रोथ हार्मोन यांसारख्या हार्मोन्सची पातळी कमी होते. त्वचेवर हार्मोन्सचे अनेकविध परिणाम होतात, ज्यात कोलेजनचे प्रमाण वाढणे, त्वचेची जाडी वाढणे आणि त्वचेतील आर्द्रता सुधारणे यांचा समावेश आहे. यांपैकी, इस्ट्रोजेनचा प्रभाव अधिक स्पष्ट आहे, परंतु पेशींवर होणाऱ्या त्याच्या प्रभावाची यंत्रणा अजूनही पूर्णपणे समजलेली नाही. त्वचेवरील इस्ट्रोजेनचा प्रभाव प्रामुख्याने एपिडर्मिसमधील केराटिनोसाइट्स, डर्मिसमधील फायब्रोब्लास्ट्स आणि मेलानोसाइट्स, तसेच केसांच्या मुळांतील पेशी आणि सेबेशियस ग्रंथींद्वारे साधला जातो. जेव्हा महिलांची इस्ट्रोजेन तयार करण्याची क्षमता कमी होते, तेव्हा त्वचेच्या वृद्धत्वाची प्रक्रिया अधिक वेगाने होते. इस्ट्रॅडिओल या हार्मोनच्या कमतरतेमुळे एपिडर्मिसच्या मूळ थराची क्रियाशीलता कमी होते आणि कोलेजन व इलॅस्टिक फायबर्सचे संश्लेषण कमी होते; हे सर्व घटक त्वचेची चांगली लवचिकता टिकवून ठेवण्यासाठी आवश्यक असतात. रजोनिवृत्तीनंतर इस्ट्रोजेनच्या पातळीत घट झाल्यामुळे केवळ त्वचेतील कोलेजनचे प्रमाण कमी होत नाही, तर रजोनिवृत्तीनंतरच्या कमी इस्ट्रोजेन पातळीमुळे त्वचेच्या पेशींच्या चयापचयावरही परिणाम होतो आणि इस्ट्रोजेनच्या स्थानिक वापराद्वारे हे बदल त्वरीत पूर्ववत केले जाऊ शकतात. प्रयोगांनी हे सिद्ध केले आहे की महिलांसाठी स्थानिक इस्ट्रोजेन, आम्लधर्मी ग्लायकोसामिनोग्लायकान्स आणि हायलुरोनिक ॲसिड वाढवून कोलेजन वाढवू शकते, त्वचेची जाडी टिकवून ठेवू शकते, तसेच त्वचेतील ओलावा आणि बाह्यत्वचेच्या संरक्षक थराचे कार्य टिकवून ठेवू शकते, ज्यामुळे त्वचेची लवचिकता चांगली टिकून राहते. यावरून हे दिसून येते की, शरीराच्या अंतःस्रावी प्रणालीच्या कार्यातील घट हा देखील त्वचेच्या वृद्धत्वाच्या प्रक्रियेवर परिणाम करणाऱ्या महत्त्वाच्या घटकांपैकी एक आहे.

पिट्यूटरी, अधिवृक्क आणि जननग्रंथींमधून होणारा कमी स्राव, वृद्धत्वाशी संबंधित शारीरिक आणि त्वचेच्या बाह्यस्वरूपातील तसेच वर्तणुकीतील वैशिष्ट्यपूर्ण बदलांना कारणीभूत ठरतो. रक्तातील १७β-इस्ट्रॅडिओल, डीहायड्रोएपिएन्ड्रोस्टेरॉन, प्रोजेस्टेरॉन, ग्रोथ हार्मोन आणि त्यांचा उप-हार्मोन इन्सुलिन ग्रोथ फॅक्टर (IGF)-I यांची पातळी वयानुसार कमी होते. तथापि, पुरुषांच्या रक्तातील ग्रोथ हार्मोन आणि IGF-I ची पातळी लक्षणीयरीत्या कमी होते आणि काही लोकसंख्येमध्ये हार्मोनच्या पातळीतील ही घट अधिक वयाच्या टप्प्यावर होऊ शकते. हार्मोन्स त्वचेचा आकार आणि कार्य, त्वचेची पारगम्यता, जखम भरणे, कॉर्टिकल लिपोजेनेसिस आणि त्वचेच्या चयापचयावर परिणाम करू शकतात. इस्ट्रोजेन रिप्लेसमेंट थेरपी रजोनिवृत्ती आणि त्वचेचे नैसर्गिक वृद्धत्व रोखू शकते.

"त्वचेचे एपिफिजियोलॉजी" यिनमाओ डोंग, लाईजी मा, केमिकल इंडस्ट्री प्रेस

त्यामुळे, जसजसे आपले वय वाढत जाते, तसतसे त्वचेच्या समस्यांकडे आपले लक्ष हळूहळू वाढले पाहिजे. आपण काही व्यावसायिक मदत घेऊ शकतो.त्वचा विश्लेषण उपकरणेत्वचेच्या अवस्थेचे निरीक्षण करून तिचा अंदाज घेणे, त्वचेच्या समस्या लवकर ओळखणे आणि त्यावर सक्रियपणे उपाययोजना करणे.